Masterplan Varen

Nieuwe kansen voor vaartoerisme en waterrecreatie, in verbinding met het landschap.

Financiering nodig voor je project?

De subsidieregeling Landschapswerkplaats kan mogelijk helpen. Wij ondersteunen bij de voorbereiding van je aanvraag. Bekijk de subsidieregeling Landschapswerkplaats.

Over het initiatief Masterplan Varen

Onze provincie beschikt over een rijk maritiem verleden met historische vaarwegen, scheepswerven en scheepvaart. Het netwerk van maren, diepen en kanalen biedt unieke mogelijkheden voor recreatie en cultuurbeleving. In het verleden is er te weinig aandacht geweest voor de potentie van de vaarwegen. Hierdoor worden de cultuurhistorie én het omringende landschap nu onvoldoende beleefd.

Met Masterplan Varen willen we waterrecreatie verbinden met de landschappelijke waarde van de regio. Het overkoepelende plan creëert randvoorwaarden om ondernemers, verblijfsrecreatie en de leefbaarheid van gebieden rondom recreatiewater te ondersteunen en te versterken. We maken kleinere waterwegen bevaarbaar en koppelen ze, hierdoor ontstaat een aantrekkelijk vaargebied waar recreatie en wonen hand in hand gaan.

Wat zijn de doelen?

Met dit initiatief richten we ons op de herontwikkeling van historische waterwegen en het verbinden van vaar-, fiets- en wandelnetwerken. Belangrijke doelen zijn:

Vaarregio’s ontsluiten met veilige en toegankelijke verbindingen.

Voorzieningen aan vaarwegen en op meren realiseren.

De bestaande en ontbrekende infrastructuur inventariseren.

Economische kansen creëren door nauwe samenwerking met ondernemers.

Recreatie en cultuurbeleving bevorderen in samenwerking met gebiedspartners en bewoners.

Door samen te werken met verschillende samenwerkingspartners geven we een impuls aan vaar- en waterrecreatie en maken we het cultuurhistorische landschap beter beleefbaar.

Zo ziet het stappenplan eruit

Masterplan Varen bevindt zich in de verkenningsfase. In deze fase brengen we het bestaande vaarnetwerk in kaart, met input van onder meer Stichting Waterrecreatie Nederland en Routebureau Groningen. Dit zijn de producten die uit de verkenningsfase komen:

Een samenvoeging van GIS-kaartmateriaal.

Een overzicht van koppelkansen per kwaliteitsgebied.

Een analyse van relevante wet- en regelgeving en lokaal beleid.

Een QuickScan van de financiële haalbaarheid van de uitvoeringsfase.

Identificatie van zogenoemde “quick wins“; projecten of acties die snel en makkelijk uitvoerbaar zijn.

Hoe staan we er nu voor?

De pilot “Groen-Witte Sloepenplan” is medio 2024 afgerond en inmiddels geëvalueerd. In augustus 2024 spraken we met de initiatiefnemers en publiceerden we hierover een artikel. In oktober 2024 presenteerden we voor het eerst de video over het Masterplan Varen.

Daarmee is de basis gelegd en staan we nu aan de start van de uitvoeringsfase. In deze fase richten we ons op meerdere sporen:

Een analyse van kansen en knelpunten op de Groninger vaarwegen (loopt tot medio 2025).

Het opnemen van kano-, sloep- en sup-routes in het Basisrecreatietoervaartnet (BRTN, eind 2025).

Waterrecreatie Nederland is in het voorjaar van 2025 gestart met een onderzoek naar de mogelijkheden van varen op kleine vaarwegen. Het onderzoek zit in de afrondende fase. De resultaten worden begin 2026 verwacht en vormen een belangrijke basis voor de verdere uitwerking van plannen om het varen te verbeteren. 
Vanaf 31 maart 2026 is Wotterlaand op tv te zien. Een serie van RTV Noord over varen door de provincie Groningen. De serie is mede mogelijk gemaakt door de Landschapswerkplaats. In zeven afleveringen trekken presentatoren Margreet Beetsma en Drewes Wildeman per kano door de provincie en laten zij zien wat Groningen als vaarprovincie te bieden heeft. Samen met regisseur Freek Lagerweij en cameraman Gert Ensing maken zij een tocht langs verschillende watergebieden en brengen zij het landschap van dichtbij in beeld.