Het Reitdieplandschap is een eeuwenoud agrarisch cultuurlandschap dat zich al 2.500 jaar geleden heeft gevormd. Hoewel dit landschappelijk erfgoed ogenschijnlijk goed intact is gebleven, zien we dat het landschap in de afgelopen eeuwen stukje bij beetje is veranderd waardoor de oorsprong van het cultuurlandschap minder zichtbaar wordt.
Waterwegen maakten plaats voor wegen, intensivering van de landbouw met landhonger, uitbreiding van dorpen en afnemende boerennatuur. Wat ooit vanzelfsprekend deel uitmaakte van het landschap, raakt steeds meer op de achtergrond.
Deze ontwikkeling staat niet op zichzelf. Steeds weer komen er nieuwe, grootschalige opgaven op het gebied rondom het Reitdiep af. Het Reitdieplandschap staat aan de vooravond van een reeks nieuwe opgaven die het landschap opnieuw onder druk zetten. Denk aan wateroverlast en droogte, verlies van biodiversiteit, hittestress in dorpen en stad en de groeiende behoefte aan woningen en ruimte voor energie-infrastructuur.
We vragen veel van dit landschap. Door positie in te nemen willen we voorkomen dat het historische landschap verder onzichtbaar wordt. De vraag is vooral: hoe halen we de potentie uit het cultuurhistorisch landschap om het gebied toekomstbestendig te maken voor de opgaven van morgen
Het verhaal van Ons perspectief voor het Reitdieplandschap begint bij vier initiatiefnemers met een grote passie voor het gebied: Jori, Tini, Jens en Dik. Iedere initiatiefnemer heeft een eigen kijk op het gebied en brengt verschillende verbeterwensen mee: voor de biodiversiteit, recreatie, de toekomst van de landbouw, de aansluiting met de stad en het erfgoed. Wat de initiatiefnemers verbindt, is dat ze allemaal in de ban zijn van de schoonheid van dit landschap. Niet om het precies zo te behouden als het is, maar om het beter bestand te maken tegen de uitdagingen van de toekomst, zoals klimaatverandering, de schaalvergroting in woningbouw, landbouw, techniek en energie.
Samen met Landscape Collected organiseerden we in 2024 en 2025 kennisavonden en een conclusieavond voor inwoners van het Reitdiepgebied. Tijdens de conclusieavond formuleerden we, samen met de bewoners en op basis van de kennisavonden, een gemeenschappelijk doel:
“Het oudste cultuurlandschap van Noordwest-Europa beleefbaar maken, zodat boer, burger en natuur elk een volwaardige, toekomstbestendige plek heeft”
Wat vind jij van Ons perspectief? Laat het ons weten via het reactieformulier.
Ons perspectief voor het Reitdieplandschap, is een wegwijzer naar de toekomst voor inwoners. Wat zijn nu al de waarden van het gebied? Hoe kunnen we deze onderdelen versterken en inzetten om het gebied nog mooier en toekomstbestendiger te maken? Met de verschillende thema’s geven we inzicht in de verschillende perspectieven van de gebruikers van het gebied. Met welke handelingen, en soms onderhandelingen, kun je het gemeenschappelijke doel bereiken?
Op 9 december 2025 kwamen 140 bewoners en andere belangstellenden naar Op Maarhuizen om mee te praten over de eerste versie van Ons perspectief op het Reitdieplandschap. Ze bespraken de thema’s uit het perspectief en samen dachten zij na over de vraag hoe het Reitdieplandschap mooi, leefbaar en toekomstbestendig kan zijn en blijven.
Bij Ons perspectief voor het Reitdieplandschap is een poster gemaakt. Deze kaart laat de lange geschiedenis van het landschap zien. Je ziet er de belangrijkste onderdelen van het gebied op terug. Ook laat de kaart zien hoe het landschap er in de toekomst uit zou kunnen zien.
Wat je ziet, is een wensbeeld. Het is een aanleiding om met elkaar in gesprek te gaan over de toekomst van het Reitdieplandschap. Hierop staan de eerste voorstellen die tijdens dit project zijn verzameld. Met sommige daarvan kan morgen worden begonnen. Andere voorstellen zijn pas voor over dertig jaar. Het zijn ideeën, geen plannen. Niets hiervan staat vast. Iedereen is welkom om eraan mee te denken.
Wil je één of meerdere exemplaren van de poster hebben? De poster is op afspraak af te halen bij de Landschapswerkplaats in Zuidbroek of bij het provinciehuis in Groningen. Stuur hiervoor een bericht naar info@landschapswerkplaats.nl
In 2024 en 2025 spraken we veel bewoners, grondeigenaren, bestuurders en andere betrokkenen. Maar nog lang niet iedereen. We zijn ervan overtuigd dat het perspectief inspiratie kan bieden voor een veel grotere groep. Daarom gaan we in 2026 en begin 2027 het gebied in om zoveel mogelijk mensen te spreken.
We organiseren na de zomer (2026) zes filmavonden, verspreid over het Reitdiepgebied. Iedereen uit het gebied is welkom: bewoners, ondernemers, agrariërs en andere geïnteresseerden.
Tijdens de bijeenkomsten gebruiken we de film ‘De stem van het landschap’ als startpunt voor het gesprek en als hulpmiddel om elkaar te inspireren en te begrijpen. In de film zien we hoe de boer, de visser, de recreant, de ondernemer en de kunstenaar ieder op hun manier nadenken over de toekomst van dit bijzondere landschap. Benieuwd? Bekijk alvast de trailer.
Na de bijeenkomsten verzamelen we alle reacties, aanvullingen en nieuwe ontwikkelingen. Op basis daarvan maken we een vernieuwde versie van het perspectief. Met nog meer en betere handvatten om het waardevolle Reitdieplandschap bestand te maken tegen de uitdagingen van de toekomst. Zodat het oudste cultuurlandschap van Noordwest-Europa nog beleefbaarder wordt. En ondernemer, inwoner en natuur ieder een volwaardige, toekomstbestendige plek heeft.
Het landschapsperspectief en de film zijn onderdeel van het initiatief ’t Wad tot Stad.